Madaxweyne Geele oo dejiyey ajandaha cusub ee dowladda .
Jabuuti, 1 Sebtembar 2026 – Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti, Mudane Ismaciil Cumar Gele , ayaa maanta daahfuray sannadka siyaasadeed ee 2026/2027 , isaga oo Golaha Wasiirrada u dejiyey jihada cusub ee waxqabadka dowladda. Khudbad uu ka jeediyey kulankii ugu horreeyey ee Golaha Wasiirrada , oo ka qabsoomay Qasriga Jamhuuriyadda, ayuu Madaxweynaha ku qeexay mudnaanta waaweyn ee hagaysa hawlaha dowladda bilaha iyo sannadaha soo socda.
Farriinta Madaxweynaha waxay ahayd mid cad: waqtigu ma aha oo keliya in la ilaaliyo guulihii la gaaray, balse waa in la dardargeliyo ficilka, la xoojiyo hufnaanta maamulka, lana gaaro natiijooyin si toos ah u taabanaya nolosha shacabka.
Iyadoo gobolka iyo duniduba ay wajahayaan xaalado cusub oo amni iyo dhaqaale, Madaxweyne Gele wuxuu adkeeyey in dowladdu sii labanlaabto dadaallada ku wajahan ilaalinta xasilloonida dalka, sugidda amniga gudaha iyo xoojinta ilaalinta xuduudaha iyo kaabayaasha muhiimka ah.
Madaxweynaha ayaa tilmaamay in amniga, nabadda iyo adeegyada aasaasiga ah sida waxbarashada, caafimaadka iyo tababarka xirfadaha aysan ahayn hawlo caadi ah oo keliya, balse ay yihiin saldhigga lagu dhiso qaran mideysan, bulsho isku duuban iyo kalsoonida muwaadiniinta ee dalkooda.
“Xaaladda juqraafiyeed iyo tan siyaasadeed ee gobolka waxay nagu waajibinaysaa inaan mar walba feejignaanno,” ayuu yiri Madaxweynaha, isaga oo xusay in khataraha cusub sida amniga internetka iyo wararka marin-habaabinta ahi ay u baahan yihiin istaraatiijiyad casri ah oo wax looga qabto.
Madaxweyne Gele ayaa sidoo kale xaqiijiyey in Jabuuti ay sii wadi doonto siyaasaddeeda ku dhisan nabadda, wada-hadalka iyo iskaashiga, isla markaana ay garab taagan tahay shacabka Falastiin.
Horumarinta dadka ayaa ahayd qodobka ugu xoogga badan ee khudbadda Madaxweynaha. Wuxuu sheegay in hantida ugu weyn ee Jabuuti aysan ku koobnayn dekedaha, kaabayaasha ama goobta juqraafiyeed ee istiraatiijiga ah, balse ay tahay awoodda iyo kartida shacabka.
Sidaas darteed, ayuu sheegay, dowladda waxaa laga doonayaa inay sii kordhiso maalgashiga waxbarashada, caafimaadka iyo tababarka, iyadoo la xaqiijinayo sinnaanta fursadaha iyo ka-qaybgalka dhammaan qaybaha bulshada.
Dhalinyarada ayuu Madaxweyne Gele ku tilmaamay laf-dhabarta mustaqbalka dalka. Wuxuu ku baaqay in la xoojiyo waxbarashada farsamada iyo xirfadaha, la fududeeyo helitaanka maalgelinta, lana abuuro jawi dhiirrigeliya hal-abuurka iyo ganacsiga dhalinyarada.
Shaqo-abuurka iyo kobcinta kartida jiilka cusub, ayuu xusay, waa furaha lagu xaqiijin karo horumar waara iyo dhaqaale awood u leh inuu abuuro fursado cusub.
Dhanka dhaqaalaha, Madaxweynaha ayaa ku baaqay in la dedejiyo kala-duwanaanshaha ilaha wax-soo-saarka, si dalka uu u yeesho matoorro cusub oo kobac. Warshadaha fudud, dhaqaalaha dijitaalka ah, dalxiiska, tamarta la cusboonaysiin karo iyo kalluumeysiga ayuu ku tilmaamay qaybaha leh awoodda ugu weyn ee kobaca mustaqbalka.
Isla mar ahaantaana, wuxuu xusay in Jabuuti ay sii xoojin doonto meelaha ay hore ugu xoogganayd, gaar ahaan adeegyada saadka iyo gaadiidka, bangiyada iyo isgaarsiinta, kuwaas oo weli ah tiirarka dhaqaalaha qaranka.
Maaliyadda dowladda ayaa iyaduna ahayd arrin mudnaan gaar ah leh. Madaxweyne Ismaciil Cumar Gele wuxuu ku baaqay in la xoojiyo maamulka kharashaadka dadweynaha, la dardargeliyo dib-u-habaynta maaliyadda, lana xaqiijiyo hufnaan iyo isla-xisaabtan dheeraad ah.
Ujeeddadu, sida uu sheegay, waa in kheyraadka qaranka si waxtar leh loo maareeyo, iyadoo maamulka dowladda lagu saleeyo natiijooyin muuqda iyo adeegyo tayo leh.
Khudbadda Madaxweynaha waxay sidoo kale si weyn u taabatay doorka tiknoolajiyadda ee horumarka dalka. Madaxweynaha ayaa sheegay in isbeddelka dijitaalka ahi uu yahay aalad muhiim u ah casriyeynta dowladda, fududeynta adeegyada dadweynaha iyo kor u qaadista waxtarka maamulka.
Wuxuu arrintan ku xidhay maamulka xogta iyo diyaar-garowga dalka ee la xiriira isticmaalka mas’uuliyadda leh ee sirdoonka macmalka ah, xilli Jabuuti isu diyaarinayso martigelinta madal qaran oo looga doodi doono mustaqbalka AI-da iyo kaalinta ay ku yeelan karto horumarka dalka.
Gabagabadii, Madaxweyne Gele wuxuu Xukuumadda u diray farriin ku salaysan waxqabad iyo masuuliyad. Wuxuu xusay in shacabka ay sugayaan jawaabo cad, degdeg ah oo la taaban karo, taasoo ka dhigaysa in marxaladda cusub lagu garto hufnaan, dardar iyo natiijooyin muuqda.
Sidaas awgeed, sannadka siyaasadeed ee 2026/2027 wuxuu u muuqdaa bilowga wejigii cusub ee siyaasadda dowladda: wejigii lagu xoojin lahaa amniga, lagu maalgelin lahaa dadka, lagu kala-duwanaan lahaa dhaqaalaha, laguna dardargelin lahaa casriyeynta dowladda, si loo dhiso Jabuuti awood leh, dhaqaale tartan leh iyo bulsho mideysan.


Commentaires